vividhayoga adhyāyaḥ

अथ विविधयोगाध्यायः॥ ३६॥
atha vividhayogādhyāyaḥ || 36||

लग्ने शुभयुते योगः शुभः पापयुतेऽशुभः।
व्ययस्वगैः शुभैः पापैः क्रमाद्योगौ शुभाऽशुभौ॥ १॥
lagne śubhayute yogaḥ śubhaḥ pāpayute’śubhaḥ |
vyayasvagaiḥ śubhaiḥ pāpaiḥ kramādyogau śubhā’śubhau || 1||

शुभयोगोद्‌भवो वाग्मी रूपशीलगुणवन्वितः।
पापयोगोद्‌भवः कामी पापकर्मा परार्थयुक्‌॥ २॥
śubhayogodbhavo vāgmī rūpaśīlaguṇavanvitaḥ |
pāpayogodbhavaḥ kāmī pāpakarmā parārthayuk || 2||

केन्द्रे देवगुरौ लग्नाच्चन्द्राद्वा शुभदृग्‌युते।
नीचास्तारिगृहैर्हीने योगोऽयं गजकेसरी॥ ३॥
kendre devagurau lagnāccandrādvā śubhadṛgyute |
nīcāstārigṛhairhīne yogo’yaṁ gajakesarī || 3||

गजकेसरीसञ्जातस्तेजस्वी धनवान्‌ भवेत्‌।
मेधावी गुणसम्पन्नो राजप्रियकरो नरः॥ ४॥
gajakesarīsañjātastejasvī dhanavān bhavet |
medhāvī guṇasampanno rājapriyakaro naraḥ || 4||

दशमेऽङ्गात्तथा चन्द्रात्‌ केवलैश्च शुभैर्युते।
स योगोऽमलकीत्र्त्याख्यः कीर्तिराचन्द्रतारकी॥ ५॥
daśame’ṅgāttathā candrāt kevalaiśca śubhairyute |
sa yogo’malakītrtyākhyaḥ kīrtirācandratārakī || 5||

राजपूज्ये महाभोगी दाता बन्धुजनप्रियः।
परोपकारी धर्मात्मा गुणढ्‌योऽमलकीर्तिजः॥ ६॥
rājapūjye mahābhogī dātā bandhujanapriyaḥ |
paropakārī dharmātmā guṇaḍhyo’malakīrtijaḥ || 6||

सप्तमे चाऽष्टमे शुद्धे शुभग्रहयुतेऽथवा।
केन्द्रेषु शुभयुक्तेषु योगः पर्वतसंज्ञकः॥ ७॥
saptame cā’ṣṭame śuddhe śubhagrahayute’thavā |
kendreṣu śubhayukteṣu yogaḥ parvatasaṁjñakaḥ || 7||

भाग्यवान्‌ पर्वतोत्पन्नः वाग्मी दाता च शास्त्रवित्‌।
हास्यप्रियो यशस्वी च तेजस्वी पुरनायकः॥ ८॥
bhāgyavān parvatotpannaḥ vāgmī dātā ca śāstravit |
hāsyapriyo yaśasvī ca tejasvī puranāyakaḥ || 8||

सुखेशेज्यौ मिथः केन्द्रगतौ बलिनि लग्नपे।
काहलो वा स्वभोच्चस्थे सुखेशे कर्मपान्विते॥ ९॥
sukheśejyau mithaḥ kendragatau balini lagnape |
kāhalo vā svabhoccasthe sukheśe karmapānvite || 9||

ओजस्वी साहसी धूर्तश्चतुरङ्गबलान्वितः।
यत्‌किञ्चिद्‌ ग्रामनाथश्च काहले जायते नरः॥ १०॥
ojasvī sāhasī dhūrtaścaturaṅgabalānvitaḥ |
yatkiñcid grāmanāthaśca kāhale jāyate naraḥ || 10||

लग्नेशे तुङ्गगे केन्द्रे गुरुदृष्टे तु चामरः।
शुभद्वये विलग्ने वा नवमे दशमे मदे॥ ११॥
lagneśe tuṅgage kendre gurudṛṣṭe tu cāmaraḥ |
śubhadvaye vilagne vā navame daśame made || 11||

राजा वा राजपुज्यो वा चिरजीवी च पण्डितः।
वाग्मी सर्वकलाविद्‌ वा चामरे जायते जनः॥ १२॥
rājā vā rājapujyo vā cirajīvī ca paṇḍitaḥ |
vāgmī sarvakalāvid vā cāmare jāyate janaḥ || 12||

सवले लग्नपे पुत्रषष्ठपौ केन्द्रगौ मिथः।
शंखो वा लग्नकर्मेशौ चरे बलिनि भाग्यपे॥ १३॥
savale lagnape putraṣaṣṭhapau kendragau mithaḥ |
śaṁkho vā lagnakarmeśau care balini bhāgyape || 13||

धनस्त्रीपुत्रसंयुक्तो दयालुः पुण्यवान्‌ सुधीः।
पुण्यकर्मा चिरञ्जीवी शंखयोगोद्‌भवो नरः॥ १४॥
dhanastrīputrasaṁyukto dayāluḥ puṇyavān sudhīḥ |
puṇyakarmā cirañjīvī śaṁkhayogodbhavo naraḥ || 14||

सबले भाग्यपे भेरी खगैः स्वान्त्योदयास्तगैः।
सबले भाग्यपे वाऽसौ केन्द्रे शुक्रेज्यलग्नपैः॥ १५॥
sabale bhāgyape bherī khagaiḥ svāntyodayāstagaiḥ |
sabale bhāgyape vā’sau kendre śukrejyalagnapaiḥ || 15||

धनस्त्रीपुत्रसंयुक्तो भूपः कीर्तिगुणान्वितः।
आचारवान्‌ सुखी भोगी भेरीयोगे जनो भवेत्‌॥ १६॥
dhanastrīputrasaṁyukto bhūpaḥ kīrtiguṇānvitaḥ |
ācāravān sukhī bhogī bherīyoge jano bhavet || 16||

सबले लग्नपे खेटाः केन्द्रे कोणे स्वभोच्चगाः।
मृगङ्गयोगो जातोऽत्र भूपो वा तत्समः सुखी॥ १७॥
sabale lagnape kheṭāḥ kendre koṇe svabhoccagāḥ |
mṛgaṅgayogo jāto’tra bhūpo vā tatsamaḥ sukhī || 17||

केमेशे कर्मगे तुङ्गे कर्मेशे भाग्यपान्विते।
योगः श्रीनाथसंज्ञोऽत्र जातः शुक्रसमो नृपः॥ १८॥
keemeśe karmage tuṅge karmeśe bhāgyapānvite |
yogaḥ śrīnāthasaṁjño’tra jātaḥ śukrasamo nṛpaḥ || 18||

कर्मेशे सुतगे केन्द्रे बुधेऽर्के सबले स्वभे।
चन्द्रात्‌ कोणे गुरौ ज्ञे वा कुजे लाभे च शारदः॥ १९॥
karmeśe sutage kendre budhe’rke sabale svabhe |
candrāt koṇe gurau jñe vā kuje lābhe ca śāradaḥ || 19||

धनस्त्रीपुत्रसंयुक्तः सुखी विद्वान्‌ नृपप्रियः।
तपस्वी धर्मसंयुक्तः शारदे जायते जनः॥ २०॥
dhanastrīputrasaṁyuktaḥ sukhī vidvān nṛpapriyaḥ |
tapasvī dharmasaṁyuktaḥ śārade jāyate janaḥ || 20||

धर्मलग्नगते सौम्ये पञ्चमे सदसद्युते।
पापे च चतुरस्रस्थे योगोऽयं मत्स्यसंज्ञकः॥ २१॥
dharmalagnagate saumye pañcame sadasadyute |
pāpe ca caturasrasthe yogo’yaṁ matsyasaṁjñakaḥ || 21||

कालज्ञः करुणामूर्तिर्गुणधीबलरूपवान्‌।
यशोविद्यातपस्वी च मत्स्ययोगे हि जायते॥ २२॥
kālajñaḥ karuṇāmūrtirguṇadhībalarūpavān |
yaśovidyātapasvī ca matsyayoge hi jāyate || 22||

पुत्रारिमदगाः सौम्याः स्वभोच्चसुहृदंशगाः।
त्रिलाभोदयगाः पापाः कूर्मयोगः स्वभोच्चगाः॥ २३॥
putrārimadagāḥ saumyāḥ svabhoccasuhṛdaṁśagāḥ |
trilābhodayagāḥ pāpāḥ kūrmayogaḥ svabhoccagāḥ || 23||

कूर्मयोगे जनो भूपो धीरो धर्मगुणान्वितः।
कीर्तिमानुपकारी च सुखी मानवनायकः॥ २४॥
kūrmayoge jano bhūpo dhīro dharmaguṇānvitaḥ |
kīrtimānupakārī ca sukhī mānavanāyakaḥ || 24||

भाग्येशे धनभावास्थे धनेशे भाग्यभावगे।
लग्नेशे केन्द्रकोणस्थे खड्‌गयोगः स कथ्यते॥ २५॥
bhāgyeśe dhanabhāvāsthe dhaneśe bhāgyabhāvage |
lagneśe kendrakoṇasthe khaḍgayogaḥ sa kathyate || 25||

खड्‌गयोगे समुत्पन्नो धनभाग्यसुखान्वितः।
शास्त्रज्ञो बुद्धिवीर्याढ्‌यः कृतज्ञः कुशलो नरः॥ २६॥
khaḍgayoge samutpanno dhanabhāgyasukhānvitaḥ |
śāstrajño buddhivīryāḍhyaḥ kṛtajñaḥ kuśalo naraḥ || 26||

केन्द्रे मूलत्रिकोणस्ते भाग्येशे वा स्वभोच्चगे।
लग्नाधिपे बलाढ्‌ये च लक्ष्मीयोगः प्रकीर्त्यते॥ २७॥
kendre mūlatrikoṇaste bhāgyeśe vā svabhoccage |
lagnādhipe balāḍhye ca lakṣmīyogaḥ prakīrtyate || 27||

सुरूपो गुणवान्‌ भूपो बहुपुत्रधनान्वितः।
यशस्वी धर्मसम्पन्नो लक्ष्मीयोगे जनो भवेत्‌॥ २८॥
surūpo guṇavān bhūpo bahuputradhanānvitaḥ |
yaśasvī dharmasampanno lakṣmīyoge jano bhavet || 28||

लग्ने स्थिरे भृगौ केन्द्रे चन्द्रकोणे शभान्विते।
मानस्थानगते सौरे योगोऽयं कुसुमाभिधः॥ २९॥
lagne sthire bhṛgau kendre candrakoṇe śabhānvite |
mānasthānagate saure yogo’yaṁ kusumābhidhaḥ || 29||

भूपो वा भूपतुल्यो वा दता भोगी सुखी जनः।
कुलमुख्यो गुणी विद्वान्‌ जायते कुसुमाह्वये॥ ३०॥
bhūpo vā bhūpatulyo vā datā bhogī sukhī janaḥ |
kulamukhyo guṇī vidvān jāyate kusumāhvaye || 30||

द्वितीये पञ्चमे जीवे बुधशुक्रयुतेक्षिते।
क्षत्रे तयोर्वा सम्प्रप्ते योगः स च कलानिधिः॥ ३१॥
dvitīye pañcame jīve budhaśukrayutekṣite |
kṣatre tayorvā samprapte yogaḥ sa ca kalānidhiḥ || 31||

कलानिधिसमुत्पन्नो गुणवान्‌ भूपवन्दितः।
रोगहीनः सुखी जातो धनविद्यासमन्वितः॥ ३२॥
kalānidhisamutpanno guṇavān bhūpavanditaḥ |
rogahīnaḥ sukhī jāto dhanavidyāsamanvitaḥ || 32||

लग्नेशतद्‌गतर्क्षेशतद्‌गतर्क्षेशतदंशपाः।
केन्द्रे कोणे स्वतुङ्गे वा योगः कल्पद्रुमो मतः॥ ३३॥
lagneśatadgatarkṣeśatadgatarkṣeśatadaṁśapāḥ |
kendre koṇe svatuṅge vā yogaḥ kalpadrumo mataḥ || 33||

सर्वैश्वर्ययुतो भूपो धर्मात्मा बलसंयुतः।
युद्धप्रियो दयालुश्च पारिजाते नरो भवेत्‌॥ ३४॥
sarvaiśvaryayuto bhūpo dharmātmā balasaṁyutaḥ |
yuddhapriyo dayāluśca pārijāte naro bhavet || 34||

स्वान्त्याष्टस्थैर्द्वितीयेशाद्‌ हरियोगः शुभग्रहैः।
कामेशाद्‌ बन्धुधर्माष्टस्थितैः सौम्यैर्हराभिधः॥ ३५॥
svāntyāṣṭasthairdvitīyeśād hariyogaḥ śubhagrahaiḥ |
kāmeśād bandhudharmāṣṭasthitaiḥ saumyairharābhidhaḥ || 35||

लग्नेशाद्‌ बन्धुकर्मायस्थितैर्ब्रह्माह्वयः स्मृतः।
एषु जातः सुखी विद्वान्‌ धनपुत्रादिसंयुतः॥ ३६॥
lagneśād bandhukarmāyasthitairbrahmāhvayaḥ smṛtaḥ |
eṣu jātaḥ sukhī vidvān dhanaputrādisaṁyutaḥ || 36||

लग्नान्मदाष्टगैः सौम्यैः पापदृग्‌योगवर्जितैः।
योगो लग्नाधियोगोऽस्मिन्‌ महात्मा शास्त्रवित्‌ सुखी॥ ३७॥
lagnānmadāṣṭagaiḥ saumyaiḥ pāpadṛgyogavarjitaiḥ |
yogo lagnādhiyogo’smin mahātmā śāstravit sukhī || 37||

लग्नपे पारिजातस्थे सुखी वर्गोत्तमे ह्यरुक्‌।
गोपुरे धनधान्याढ्‌या भूपः सिंहासने स्थिते॥ ३८॥
lagnape pārijātasthe sukhī vargottame hyaruk |
gopure dhanadhānyāḍhyā bhūpaḥ siṁhāsane sthite || 38||

विद्वान्‌ पारावते श्रीमान्‌ देवलोके सवाहनः।
ऐरावतस्थिते जातो विख्यातो भूपवन्दितः॥ ३९॥
vidvān pārāvate śrīmān devaloke savāhanaḥ |
airāvatasthite jāto vikhyāto bhūpavanditaḥ || 39||